Muzyka i śpiew drogą do radosnego i aktywnego życia – sprawozdanie z realizacji projektu

Projekt pt. „Muzyka i śpiew drogą do radosnego i aktywnego życia” realizowany był przez Stowarzyszenie Chóralne „Belfersingers” od 01.07.2024 r. do  31.12.2025 r.

Program ERASMUS+: KA122-ADU – Krótkoterminowe projekty na rzecz mobilności dorosłych osób uczących się i kadry w sektorze edukacji dorosłych

Główne cele projektu to:

1. 1. Wzrost wiedzy i umiejętności w zakresie edukacji międzykulturowej 9 przedstawicieli kadry edukacyjnej z wykorzystaniem muzyki, rytmiki i śpiewu w pracy z osobami o niskich kompetencjach kluczowych w czasie 18 miesięcy realizacji projektu.
   2. Wzrost wiedzy i umiejętności w zakresie muzykoterapii 7 przedstawicieli kadry edukacji z wykorzystaniem metod np. Orffa, Dalcroze’a i innych w pracy z osobami o niskich kompetencjach kluczowych w czasie 18 miesięcy realizacji projektu.

Organizacje przyjmujące:

1. 1. Rumunia – Asociația Ascendis Choir
   2. Słowacja – Basic440 s.r.o.
   3. Norwegia – The Vibe AS
   4. Portugalia – Associação Intercultural Amigos da Mobilidade (Mobility Friends)

Działania w projekcie obejmowały mobilności szkoleniowe kadry Stowarzyszenia z metodyki pracy z osobami starszymi i z niepełnosprawnościami, obserwacje organizacji przyjmujących w zakresie stosowanych metod i form pracy oraz doskonalenie technik śpiewu i emisji głosu przez uczestników.

Mobilność 1 – Ploiești (Rumunia) 12–16.08.2024 organizacja przyjmująca: Asociația Ascendis Choir

Mobilność nr 1 w ramach projektu 2024-1-PL01-KA122-ADU-000233129 została zrealizowana w Rumunii w formie kursu szkoleniowego pt. „Traditional singing techniques (folk or church) and their use in educational work with the elderly and people with disabilities”. Udział w mobilności wzięło 9 członków kadry Stowarzyszenia Chóralnego „Belfersingers”.

Zakres merytoryczny mobilności był zgodny z ustaleniami learning agreement i koncentrował się na czterech obszarach rozwoju kompetencji:

• • tradycyjne rumuńskie techniki śpiewu ludowego (emisja głosu, praca z oddechem, związek postawy ciała z jakością dźwięku, wykonywanie pieśni tradycyjnych w opracowaniach wielogłosowych),
  • technika śpiewu sakralnego w tradycji prawosławnej (oddech, prowadzenie frazy, interpretacja repertuaru sakralnego),
  • terapeutyczne zastosowanie śpiewu w pracy z seniorami i osobami z niepełnosprawnościami (wpływ śpiewu na nastrój, redukcję stresu, aktywizację i integrację),
  • wymiar międzykulturowy i dziedzictwo europejskie – poznanie tradycji muzycznych Rumunii jako części wspólnego dziedzictwa Europy.

Organizacja przyjmująca potwierdziła realizację założonych efektów uczenia się oraz ukończenie programu szkoleniowego.

Rezultaty i wdrożenie w działalności Stowarzyszenia

W wyniku mobilności uczestnicy rozwinęli praktyczne kompetencje w zakresie pracy głosem (oddech–postawa–emisja), poszerzyli repertuar i warsztat pracy o elementy śpiewu tradycyjnego i sakralnego oraz zdobyli wiedzę, jak wykorzystywać śpiew jako narzędzie wspierające dobrostan i aktywizację osób starszych oraz osób z niepełnosprawnościami. Na podstawie wiedzy i umiejętności zdobytych podczas mobilności uczestnicy warsztatów opracowali 14 scenariuszy zajęć dla beneficjentów.

Efekty mobilności zostały wykorzystane w praktyce Stowarzyszenia poprzez włączenie ćwiczeń emisyjno-oddechowych do regularnych prób chóru oraz rozwój warsztatów kierowanych do seniorów i osób o mniejszych szansach, w których śpiew pełni funkcję integracyjną i aktywizującą.

• 

  Zajęcia z Eduardem

• 

  Na scenie filharmonii w Ploiesti

• 

  Podczas zajęć

• 

  W drodze

• 

  W drodze

• 

  Zakończenie zajęć

Zdjęcia z archiwum Stowarzyszenia. Przestawiają sytuacje ze szkolenia kadry chóru realizowanego w międzynarodowej grupie, podczas mobilności do Rumunii oraz zwiedzanie i poznawanie kultury, tradycji i historii tego kraju.

Mobilność 2 – Żilina (Słowacja) 22–26.01.2025 organizacja przyjmująca: Basic440 s.r.o..

Mobilność nr 2 została zrealizowana w Słowacji w formie kursu szkoleniowego pt. „Music-making, singing and Carl Orff’s method of musical education in working with adults, including seniors and people with disabilities” . W szkoleniu uczestniczyło 11 członków kadry Stowarzyszenia Chóralnego „Belfersingers”.

Zakres mobilności był zgodny z learning agreement i obejmował rozwój kompetencji w pięciu obszarach:

• • Metodyka Carla Orffa – projektowanie ćwiczeń muzyczno-ruchowych opartych na rytmie, melodii i improwizacji; wykorzystanie instrumentarium Orffa w pracy z grupą.
  • Praktyczna muzykoterapia – diagnozowanie potrzeb uczestników zajęć i dostosowywanie metod do możliwości seniorów oraz osób z niepełnosprawnościami.
  • Emisja głosu i śpiew – doskonalenie techniki oddechu przeponowego, artykulacji i kontroli barwy głosu w pracy warsztatowej.
  • Improwizacja muzyczna – wykorzystanie spontanicznego tworzenia rytmu i melodii jako narzędzia integracji grupy.
  • Kompetencje interpersonalne – budowanie relacji, komunikacja i praca zespołowa w środowisku terapeutycznym.

Organizacja przyjmująca potwierdziła realizację wszystkich założonych efektów uczenia się .

Rezultaty i wdrożenie w działalności Stowarzyszenia

W wyniku mobilności uczestnicy:

• • nabyli umiejętność projektowania i prowadzenia zajęć muzyczno-ruchowych metodą Orffa i Delcroza
  • rozwinęli kompetencje w zakresie pracy terapeutycznej z seniorami i osobami z niepełnosprawnościami,
  • udoskonalili technikę emisji głosu i prowadzenia grupowego śpiewu,
  • wzmocnili kompetencje społeczne i komunikacyjne w pracy z grupą zróżnicowaną pod względem potrzeb i możliwości.

Rezultaty mobilności zostały wdrożone poprzez rozszerzenie oferty warsztatowej Stowarzyszenia o zajęcia oparte na metodzie Orffa i Delcroza, wykorzystanie instrumentów perkusyjnych w pracy z seniorami oraz rozwój modułów muzykoterapeutycznych wspierających integrację i aktywizację osób o mniejszych szansach. Na podstawie zdobytej wiedzy i umiejętności uczestnicy mobilności opracowali 7 scenariuszy zajęc dla osób starszych z niepełnosprawnościami.

Mobilność nr 2 stanowiła kluczowy etap projektu – przejście od doskonalenia techniki śpiewu (mobilność 1) do systemowego wykorzystania muzyki i ruchu jako narzędzi edukacyjnych i terapeutycznych w pracy z dorosłymi.

• 

  Zajęcia z Moniką

• 

  Zajęcia z Moniką

• 

  Z chórem OMNIA

• 

  Wspólny koncert

• 

  Zakończenie mobilności

• 

  To my - na rynku w Zilinie

Zdjęcia z archiwum Stowarzyszenia. Przestawiają sytuacje ze szkolenia kadry chóru realizowanego w międzynarodowej grupie, podczas mobilności do Słowacji, wspólny koncert z miejscowym chórem Omnia oraz zwiedzanie i poznawanie kultury, tradycji i historii tego kraju.

Mobilność 3 – Hamar Norwegia) 15–19.08.2025 organizacja przyjmująca: The Vibe AS

Mobilność nr 3 została zrealizowana w Norwegii w formie kursu szkoleniowego pt. „Correct singing techniques, voice projection and body posture; singing and music-making when working with the elderly and people with disabilities” skoncentrowanego na doskonaleniu technik śpiewu, emisji głosu oraz wykorzystaniu muzyki w pracy z osobami starszymi i osobami z niepełnosprawnościami. W szkoleniu uczestniczyło 13 członków kadry Stowarzyszenia Chóralnego „Belfersingers”.

Zakres mobilności był zgodny z learning agreement oraz potwierdzony certyfikatem organizacji przyjmującej i obejmował trzy główne obszary rozwoju kompetencji:

• • Norweskie techniki śpiewu tradycyjnego – praca z otwartym głosem, prawidłowa emisja, świadome wykorzystanie oddechu i postawy ciała, wykonywanie pieśni ludowych w opracowaniach wielogłosowych.
  • Terapeutyczna funkcja śpiewu – wpływ muzyki na dobrostan psychiczny i fizyczny seniorów, redukcję stresu, przeciwdziałanie samotności oraz aktywizację osób z niepełnosprawnościami poprzez zajęcia muzyczno-ruchowe.
  • Dziedzictwo kulturowe Norwegii – poznanie tradycji muzycznych, w tym elementów kultury Sami, jako części wspólnego europejskiego dziedzictwa.

Organizacja przyjmująca potwierdziła realizację wszystkich zaplanowanych efektów uczenia się .

Rezultaty i wdrożenie w działalności Stowarzyszenia

W wyniku mobilności uczestnicy:

• • udoskonalili technikę emisji głosu i świadomej pracy z ciałem podczas śpiewu,
  • poszerzyli repertuar chóru o elementy muzyki tradycyjnej Europy Północnej,
  • rozwinęli umiejętność prowadzenia zajęć aktywizujących z wykorzystaniem śpiewu i ruchu,
  • pogłębili kompetencje międzykulturowe i świadomość różnorodności kulturowej Europy.

Efekty mobilności zostały wdrożone poprzez wprowadzenie nowych ćwiczeń emisyjnych do pracy chóru, wykorzystanie elementów muzyki tradycyjnej w warsztatach dla seniorów oraz rozwój zajęć wspierających integrację i aktywizację osób o mniejszych szansach. Na podstawie zdobytej wiedzy i umiejętności uczestnicy mobilności opracowali 10 scenariuszy zajęć wykorzystywanych podczas zajęć z osobami starszymi i z niepełnosprawnościami.

Mobilność nr 3 stanowiła etap pogłębiający wcześniejsze doświadczenia projektowe – łącząc doskonalenie techniki śpiewu z praktycznym wykorzystaniem muzyki jako narzędzia terapeutycznego i integracyjnego w pracy z dorosłymi.

• 

  Zajęcia z Erlandem

• 

  Zajęcia z Margrete

• 

  Zajęcia z Margrete

• 

  Zaśpiewaliśmy na ceremonii ślubnej

• 

  Nasz koncert w Hamar

• 

  Wspólnie z Damenes Aften I sangKam

Zdjęcia z archiwum Stowarzyszenia. Przestawiają sytuacje ze szkolenia kadry chóru realizowanego w międzynarodowej grupie, podczas mobilności do Norwegii, wspólny koncert z miejscowymi chórami oraz zwiedzanie i poznawanie kultury, tradycji i historii tego kraju.

Mobilność 4 – Barcelos (Portugalia) 17–21.11.2025 organizacja przyjmująca: Associação Intercultural Amigos da Mobilidade (Mobility Friends)

Mobilność nr 4 została zrealizowana w Portugalii w formie kursu szkoleniowego pt. „Music therapy methods for social inclusion”. W szkoleniu uczestniczyło 8 członków kadry Stowarzyszenia Chóralnego „Belfersingers”.

Zakres mobilności był zgodny z learning agreement i koncentrował się na systemowym rozwijaniu kompetencji muzykoterapeutycznych w pracy z osobami o mniejszych szansach, w szczególności seniorami i osobami z niepełnosprawnościami.

Program obejmował cztery kluczowe obszary:

• • Podstawy muzykoterapii w kontekście społecznym i terapeutycznym – metody aktywne, receptywne, improwizacyjne i strukturalne.
  • Zastosowanie muzykoterapii w pracy z osobami o mniejszych szansach – dostosowanie metod do indywidualnych potrzeb uczestników zajęć, wspieranie ekspresji emocjonalnej i komunikacji.
  • Wykorzystanie głosu, rytmu i instrumentarium (w tym instrumentów Orffa) jako narzędzi terapeutycznych wspierających integrację społeczną.
  • Dziedzictwo kulturowe Portugalii – poznanie tradycyjnej muzyki portugalskiej i jej zastosowania w działaniach muzykoterapeutycznych jako elementu europejskiego dziedzictwa kulturowego.

Organizacja przyjmująca potwierdziła realizację wszystkich założonych efektów uczenia się .

Rezultaty i wdrożenie w działalności Stowarzyszenia

W wyniku mobilności uczestnicy:

• • zdobyli uporządkowaną wiedzę w zakresie planowania i prowadzenia zajęć muzykoterapeutycznych,
  • rozwinęli umiejętność dostosowywania metod pracy do możliwości psychofizycznych seniorów i osób z niepełnosprawnościami,
  • pogłębili kompetencje w zakresie pracy głosem, rytmem i improwizacją jako narzędziami wspierającymi integrację społeczną,
  • wzmocnili kompetencje w obszarze włączania osób o mniejszych szansach do działań edukacyjnych i kulturalnych.

Efekty mobilności zostały wdrożone poprzez rozwój stałych zajęć muzykoterapeutycznych prowadzonych przez Stowarzyszenie, rozszerzenie oferty warsztatowej skierowanej do seniorów oraz zwiększenie systematyczności działań wspierających integrację społeczną poprzez muzykę. Na podstawie zdobytej wiedzy i umiejętności uczestnicy mobilności opracowali 8 scenariuszy zajęć wykorzystywanych podczas zajęć z osobami starszymi i z niepełnosprawnościami.

Mobilność nr 4 stanowiła zwieńczenie zaplanowanej ścieżki rozwoju kompetencji w projekcie – przechodząc od doskonalenia techniki śpiewu i pracy z ciałem (Rumunia, Norwegia), poprzez metodykę Orffa i Delcroza (Słowacja), do kompleksowego i świadomego wykorzystania muzykoterapii jako narzędzia aktywizacji i włączenia społecznego.

• 

  Tu mieszkaliśmy (w tle nasz hotel)

• 

  Miejsce zajęć

• 

  Zajęcia z Duarte

• 

  Zajęcia z Duarte

• 

  To my

• 

  Zakończenie mobilności

Zdjęcia z archiwum stowarzyszenia. Przestawiają sytuacje ze szkolenia kadry chóru realizowanego w międzynarodowej grupie, podczas mobilności do Portugalii oraz zwiedzanie i poznawanie kultury, tradycji i historii tego kraju.

Poprzez przeprowadzone działania projekt osiągnął zakładane cele, jakimi były:

1. 1. Wzrost wiedzy i umiejętności w zakresie edukacji międzykulturowej 9 przedstawicieli kadry edukacyjnej z wykorzystaniem muzyki, rytmiki i śpiewu w pracy z osobami o niskich kompetencjach kluczowych w czasie 18 miesięcy realizacji projektu.
   2. Wzrost wiedzy i umiejętności w zakresie muzykoterapii 7 przedstawicieli kadry edukacji z wykorzystaniem metod np. Orffa, Dalcrozea i innych w pracy z osobami o niskich kompetencjach kluczowych w czasie 18 miesięcy realizacji projektu.

Ponadto osiągnięto cele dodatkowe:

1. 1. Rozwój kompetencji kadry Stowarzyszenia w zakresie muzyki tradycyjnej Europy, technik emisji głosu oraz świadomej pracy z ciałem w procesie śpiewu.
   2. Podniesienie kwalifikacji w obszarze muzykoterapii oraz metodyki Carla Orffa w pracy z osobami dorosłymi, w szczególności seniorami i osobami z niepełnosprawnościami.
   3. Wzmocnienie umiejętności projektowania i prowadzenia zajęć muzyczno-ruchowych wspierających aktywizację społeczną oraz integrację osób o mniejszych szansach.
   4. Rozszerzenie oferty edukacyjnej Stowarzyszenia o nowe moduły warsztatowe oparte na europejskim dziedzictwie muzycznym.
   5. Zwiększenie stopnia umiędzynarodowienia organizacji poprzez rozwój współpracy z partnerami zagranicznymi oraz wzmocnienie kompetencji międzykulturowych kadry.

W trakcie projektu przeprowadzono następujące działania i osiągnięto rezultaty:

I. Działania zrealizowane w ramach projektu

W okresie realizacji projektu:

1. 1. przeprowadzono 4 zagraniczne mobilności szkoleniowe kadry w Rumunii, Słowacji, Norwegii i Portugalii,
   2. zrealizowano łącznie 41 mobilności, w których wzięło udział łącznie 20 przedstawicieli kadry Stowarzyszenia,
   3. zrealizowano intensywne programy szkoleniowe obejmujące techniki śpiewu tradycyjnego, emisję głosu, metodykę Carla Orffa oraz muzykoterapię,
   4. wdrożono działania następcze po mobilnościach – zajęcia warsztatowe, próby chóru z zastosowaniem nowych metod oraz działania skierowane do seniorów i osób z niepełnosprawnościami,
   5. przeprowadzono działania upowszechniające rezultaty projektu w środowisku lokalnym.
   6. Opracowano 4 programy edukacyjno-terapeutyczne na podstawie 39 scenariuszy zajęć przygotowanych przez uczestników mobilności w poszczególnych krajach

• • • • MUZYKA–SZTUKA–RELACJE (Rumunia)
      • RYTM, GŁOS, SMAK WSPÓLNOTY (Słowacja)
      • MUZYKA, NATURA, WSPÓLNOTA (Norwegia)
      • SAUDADE – MUZYKA, PAMIĘĆ, WSPÓLNOTA (Portugalia)

1. 7. Przeprowadzono 8 zajęć z osobami z niepełnosprawnościami i starszymi w Domach Pomocy Społecznej w powiecie gorlickim z wykorzystaniem metod poznanych w ramach projektu, zgodnie z opracowanymi programami edukacyjnymi.
   8. Zorganizowano spotkanie upowszechniające i podsumowujące realizację projektu w którym uczestniczyli m.in. kadra stowarzyszenia i innych zaproszonych NGO, dyrekcja i kadra Domów Pomocy Społecznej z terenu powiatu gorlickiego oraz mieszkańcy placówek.

II. Rezultaty kompetencyjne

W wyniku udziału w mobilnościach kadra Stowarzyszenia:

1. 1. podniosła kompetencje w zakresie świadomej pracy z głosem (oddech przeponowy, emisja, postawa ciała),
   2. rozwinęła umiejętność stosowania tradycyjnych technik śpiewu ludowego i sakralnego w pracy chóralnej i warsztatowej,
   3. zdobyła praktyczne kompetencje w zakresie planowania i prowadzenia zajęć muzykoterapeutycznych,
   4. opanowała podstawy metodyki Carla Orffa (rytm–mowa–ruch–instrumenty–improwizacja) i metodę Dalcroze’a (rytmika – muzyka w ciele), wykorzystania instrumentarium perkusyjnego w pracy z grupą,
   5. poznała metody muzykoterapeutyczne:

• • • • muzykoterapia receptywna (słuchanie kierowane, elementy GIM)
      • muzykoterapia aktywna (śpiew, improwizacja, rytmizacja – metoda Orffa i Dalcroze’a)
      • regulacja emocjonalna i behawioralna (utrwalanie pozytywnych reakcji, reakcja na nastrój muzyki)

1. 6. rozwinęła umiejętność dostosowywania metod pracy do potrzeb seniorów i osób z niepełnosprawnościami,
   7. wzmocniła kompetencje interpersonalne, językowe w zakresie posługiwania się językiem angielskim i komunikacyjne w pracy z grupami zróżnicowanymi pod względem wieku i możliwości psychofizycznych,
   8. zwiększyła kompetencje międzykulturowe oraz świadomość europejskiego dziedzictwa muzycznego.

III. Rezultaty organizacyjne

Realizacja projektu przyczyniła się do:

1. 1. rozszerzenia oferty edukacyjnej Stowarzyszenia o nowe moduły warsztatowe oraz nowe metody terapeutyczne oparte na śpiewie, rytmie i muzykoterapii,
   2. wprowadzenia stałych elementów pracy z emisją głosu i ciałem do prób chóru,
   3. wzbogacenia repertuaru o utwory inspirowane muzyką tradycyjną różnych regionów Europy,
   4. systematycznego rozwijania zajęć skierowanych do seniorów i osób o mniejszych szansach,
   5. zwiększenia stopnia umiędzynarodowienia organizacji poprzez nawiązanie i utrzymanie współpracy z partnerami zagranicznymi,
   6. wzmocnienia kompetencji zarządczych kadry w zakresie planowania i realizacji projektów międzynarodowych.

IV. Rezultaty społeczne i środowiskowe

Projekt przyczynił się do:

1. 1. zwiększenia aktywizacji seniorów poprzez udział w zajęciach muzycznych i muzykoterapeutycznych,
   2. wzmocnienia integracji społecznej osób z niepełnosprawnościami poprzez działania oparte na śpiewie i pracy z rytmem,
   3. budowania postaw otwartości i akceptacji wobec różnorodności kulturowej i społecznej,
   4. zwiększenia świadomości roli muzyki jako narzędzia wspierającego dobrostan psychiczny i fizyczny,
   5. promocji programu Erasmus+ w środowisku lokalnym.

Rezultaty projektu mają charakter trwały i będą wykorzystywane w działalności Stowarzyszenia w perspektywie kolejnych lat. Podniesione kompetencje 20 członków kadry w zakresie technik śpiewu, metodyki pracy z seniorami oraz muzykoterapii zostały na stałe włączone do oferty edukacyjnej organizacji i stanowią fundament dalszego rozwoju działań skierowanych do osób o mniejszych szansach.

Szczególne znaczenie ma trwałe wzmocnienie działań w obszarze włączenia społecznego i równości szans. Wypracowane metody pracy umożliwiają systematyczne angażowanie seniorów, osób z niepełnosprawnościami oraz osób zagrożonych wykluczeniem społecznym w działania edukacyjne i kulturalne. Zastosowanie muzykoterapii, pracy z głosem i rytmem sprzyja budowaniu poczucia sprawczości, integracji międzypokoleniowej oraz przeciwdziałaniu izolacji społecznej. Działania te będą kontynuowane i rozwijane jako stały element misji Stowarzyszenia.

Projekt przyczynił się również do trwałego umiędzynarodowienia organizacji. Nawiązana współpraca z partnerami ze Słowacji i Norwegii jest kontynuowana i rozwijana. Planowane są kolejne inicjatywy partnerskie w ramach programu Erasmus+ oraz projekty w obszarze kultury, ukierunkowane na wymianę doświadczeń, wspólne działania artystyczne oraz dalsze wzmacnianie kompetencji kadry w pracy z grupami o zróżnicowanych potrzebach.

Dzięki projektowi Stowarzyszenie wzmocniło swoją pozycję jako organizacja aktywnie działająca na rzecz integracji społecznej poprzez kulturę i edukację, realizująca europejskie wartości równości, dostępności, społecznego włączenia i poszanowania różnorodności.